دوبيتي


سه روزه رفته ای سی روزه حالا 
زمستون رفته ای نوروزه حـــــالا 
تـــــو که گفتی برو صد سال دیگر
 نگیرم غیر تـــــــو من یـــار دیگر 
 
 
***************************** 
بهار آمد به صحرا و در و دشت
جـوانی هم بهاری بود و بگذشت
ســر قــبــر جـوانـان لالـه رویــه
دمی که مهوشان آیند به گلگـشت 
 
************************* 

بزن ني را كه غم داره دل من       بزن ني را كه دوره منزل من

بزن ني را مقامش را مگردون      كه دور افتاده يار همدل من 

****************** 

غريبي سخت مرا دلگير داره     فلك بر گردنم زنجير داره

فلك از گردنم زنجير ور دار      كه غربت خاك دامنگير داره 

**************** 

خوشا روزي كه با هم مي نشستيم           قلم بر دست و كاغذ مي نوشتيم

قلم اشكست و كاغذ باد برد                مگر خط جدايي مي نوشتيم 

****************** 

سر راهم دو تا شد واي برمن                رفيق از من جدا شد واي بر من

رفيق از من جدا شد رفت به غربت       به غربت آشنا شد واي بر من 

******************** 

دو سه روزه كه بوي گل نيومد          صداي چه چه بلبل نيومد

برين از باغبون گل بپرسين              چرا بلبل به سيل گل نيومد 

********************* 

خوشا امشو كه مهمون شمايم            كبوتر وار بر بون شمايم

ترش رويي مكن بر روي مهمون       خدا داند كه فردا شو كجايم 

****************** 

از اينجا تا به اصقول لاله كشتم            ميون لاله ها سيبي نوشتم

     از اينجا مي روي سيبم نچيني              كه اين سيبه به خون دل نوشتم 

***************** 

از اينجا تا به بيرجند سه گداره                            گدار اولي نقش و نگاره 

گدار دومي مخمل بپوشم                    گدار سومي ديدارياره 

*********** 

غلور خیر در اصقول

۱

۲

۳

۴

 پخت غلور نذری در اصقول-جمعه ۱۴/۱۰/۱۳۹۱ 

کف زنی یلدا

بفرما کف.............

۱

۲

۳

کف زنی شب یلدا (آقای مالداری از اصقول)عکس های ارسالی آقای صحراگردبا تشکر از ایشان

 

محرم91اصقول3

مراسم سنتی علم گردانی در اصقول در محرم۹۱

۱

۲

۳

۴

۵

۶

۷

۸

محرم91اصقول2

جلو های از محرم ۹۱اصقول وعاشقان حسینی

۱

۲

۳

۴

۵

۶

 

عید قربان در اصقول

در اصقول به ماه "دیحجه"ماه قربان گفته می شود.در روز عید سعید قربان برای افرادی که در فاصله ی بین عید قربان سال قبل تا عید قربان فعلی از دنیا رفته اند گوسفند یا گوساله ای قربانی می کنند وگوشت قربانی را بین اهالی روستا تقسیم می نمایند.وظرفی را از خون قربانی پر کرده وبه سردر ورودی منزل مرحوم می پاشند.در صبح عید اهالی هم در جلوی منزل متوفیان سال قبل اجتماع کرده وبرای شادی روح انها فاتحه می خوانند.

در اصقول به متولدین روز عید سعید قربان هم از کوچکی "حاجی "گفته می شود.

درخت بی ثمر

باورها و اعتقاد به کردارها و گفتارها ، بخشی از فرهنگ شفاهی مردم هر مرز و بوم بشمار می آید ، این باورها و یقین ها تا بدانجا  پیش می رود که  آدمی را به انجام دادن  یا ندادن کاری وا می دارد.

فارغ از درست بودن یا نبودن این باورها ،  شناخت و آشنایی  با این باورها که  همان شناخت فرهنگ و آداب شفاهی هر مرز و بومی می باشد ، کاری بسیار سودمند است و دانستن این باورها سبب شناختن بسیاری از دلواپسی ها ، وسواس ها ، گفتار و کردارهای مردم یک سرزمین در برخورد با مسائل می باشد.

درمیان بعضی از مردم هنوز یک باور قدیمی در خصوص درختان میوه و ثمر ندادن آنها وجود دارد و آن بدین شکل هست که اگر درخت میوه ای  بارور بوده و همه ساله ثمر می داده است ، بنا بدلائلی به یک باره برای چند سال میوه ندهد ، در این هنگام صاحب این درخت میوه ، برای ترساندن درخت از بارندادن، درخت را می ترساند.

صاحب درخت با چنر نفر دیگر در پای درخت حاضر می شوند ، یکی شلاق بدست و یکی تبر و تیشه بدست ، این چند نفر بر اساس نقشه و صحبت هایی که قبلاً با یکدیگر کرده اند ، درخت را از میوه ندادن می ترسانند و حتی شلاقی بر تنه آن می زنند و کسی که تیشه یا اره بدست دارد به قصد بریدن  و تیشه زدن  به آن وارد عمل می شود که در این هنگام شخص دیگری پا در میانی می کند و ضامن درخت میوه می شود و از درخت قول می گیرد که در آینده میوه و ثمر بدهد .

جالب اینکه شنیده شده است : در بعضی مواقع درخت به قول نداده خود عمل می کند و دوباره میوه و ثمر می دهد .

 

از جمله یادم می آید وقتی کوچک بودم یک روز با مرحوم پدرم در باغ کنار رود نزدیک غسالخانه بودم.یک در خت انار داشتیم که اگر چه خیلی بزرگ شده بود ولی انار نداشت.مرحوم علی دشتبان معروف به علی الله از کنار باغ می گذشت.مرحوم پدرم به او گفتند که این درخت میوه نمی دهد.آن مرحوم با صدای بلند گفت:سید محمد اره را بدهید تا درخت را ببرم واره را برداشت وروی تنه درخت گذاشت.که پدرم گفتند تا سال دیگر صبر کنیم.

از نتیجه کار چیزی به خاطر ندارم.ولی آن درخت در سیل سال ۷۷از بین رفت.

نوروز در اصقول

در پایان زمستان مردم اصقول هم به استقبال بهار می روند.در اسفند ماه کاشت نهال رواج دارد.در نیمه ی اسفند کما مهمان سفره ی مردم است.نقوتشک ولاله هم با امدن بهار سبز می شوند.اهالی روستا که به سایر شهرها مهاجرت کرده ویا مقیم هستند در این ایام به روستا می آیند.مردم لباس نو می پوشند وبه دیدار هم می روند.کودکان و نوجوانان مشغول "تشله(تیله )بازی می شوند.رفتن خانوادگی به صحرا از جمله برنامه های نوروزی اصقولی ها می باشد مخصوصا جوانانی که زن عقدی دارند با نامزد وخانواده به تفریح می روند..

گل لاله

گل های بهاری

گل های بهاری

گل شقایق در اصقول

گل بهاری در اصقول

چشم انداز کوه(کمر)گز بعد از باران بهاری

گل های بهاری شمال روستای اصقول

کشمان باغ اصقول در فصل بهار

بازی والیبال در هوای بهاری

کمر گلارونه در شمال شرق اصقول

کمر گلارونه

تفریح در هوای بهاری در کوه های اطراف اصقول ومشکل روشن کردن اتش با وجود نسیم بهاری وبوته های خیس

کوه نوردی در هوای بهاری ولذت بردن از طبیعت پاک

شادی کودکان در دوری از زندگی ماشینی ....

 

 

پروار کشی

در زمان قدیم که وسایل سرد کننده از قبیل یخچال وفریزر وجود نداشت امکان نگهداری مواد فاسد شدنی از قبیل گوشت در روستاها وجود نداشت.روستاییان تنها در فصل سرما امکان نگهداری گوشت را داشتند.در اصقول مانند بسیاری از روستاها هر خانواده یک یا دو گوسفند را به عنوان پروار انتخاب می نمودودر فصل سرما اغلب اوایل دی ماه پروار را ذبح می کردند.قسمت اعظم گوشت را سرخ می کردندودر ظرف بزرگ نگهداری می کردند.در اصقول به آن "قلیه گوشت"یا "گوشت داغ "می گویند.یاقی مانده لاشه گوسفند که بیشتر آن استخوان بود در اطاق سردی نگهداری وبه صورت اب گوشت پخته می شد.در اولین شب پروار کشی "دل بندی "پروار را می خوردند.دل بندی شامل دل-جگر-پپ (شش ها)-قلوه-اشکمبه -روده باریک بود که بامقداری زیادی چربی لاشه پخته می شد.در شب دیگر هم "کله پاچه"را می پختند.

مردم اصقول دوست دارند هنگام خوردن "دل بندی"تمام فرزندان آن ها حاضر باشند.اگر فردی در خارج از روستا باشد مثل خدمت سربازی یا تحصیل در شهر دیگر صبر می کنند تا به روستا بیاید.به قول پدران ومادران اصقولی "دل بندی بدون حضور فرزندان از گلوی انها پایین نمی رود.

اگر چه سال هاست که اصقول دارای برق می باشد ودر تمام خانه ها یحچال وجود دارد ولی رسم پروار کشی که بیشتر به آن "پلور کشی "می گویند هم چنان در اصقول وجود دارد.خانواده هایی که فرزندان آنها در شهرهای دیگر هم هستند گوشت پروار را برای انها می فرستند.

شب یلدا

شب یلدا طولانی ترین شب سال است.در اصقول این شب شروع "چله کلو"یعنی چله ی بزرگ است.وبه شب "چله"معروف است.در خانه های قدیم اصقول در فصل زمستان کرسی نصب می شد.ودر این شب در خانه ی بزرگ خانواده جمع می شدند.اجیل محلی وهندوانه وانار می خوردند.

 

کف زدن هم در شب یلدا در اصقول مرسوم است.بیخ را در آب خیس کرده ومی جوشانند ودر تغارچه ریخته وانقدر می زنند که کف کند وکف آن سفت شود.روی کف شیره ی انگور ومغز گردو ریخته و می خورند.

کف زدن

انار تولیدی در اصقول .مناسب جهت شب یلدا

 

محرم در اصقول

جلوه هایی از محرم در اصقول:

۱-مراسم علم بندان در آخرین روز ذیحجه ودر استانه محرم.

۲-آماده کردن مسجد وحسینیه برای برگزاری مراسم عزاداری

۳-برپایی مجلس عزاداری در ماه محرم وصفر

۴-اطعام عزاداران حسینی با کمک های مردمی وموقوفات روستا.

۵-شبیه خوانی در زمان قدیم (دهه ۴۰)برگزار می شده است.

۶-علم گردانی

۷-حضور در قبرستان در عصر عاشورا وطلب آمرزش برای درگذشتگان.

 

نان محلی

 خمیر کردن

 گرده کردن

پختن نان

در هر خانه قدیمی  اصقول محلی به نام مطبخ وجود دارد.در یک گوشه مطبخ تنور ساخته می شد.که ارتفاع ان از سطح زمین حدود یک متر بود.تنور ها با گل مخصوص وبوسیله افرادی که در این کار مهارت داشتند به شکل استوانه ساخته شده ودر پایین سوراخی برای خارج کردن خاکستر وجود دارد وهم چنین نقش هواکش را دارد.برای گرم کردن تنور از "چرخه"یا "چرخوله"یا "چوب"استفاده می کردند.در دوطرف تنور سکویی ساخته می شد.

معمولا دختران قبل از ازدواج نان پختن را یاد می گرفتند وهر خانواده نان مورد نیاز خود را در منزل می پخت.در روستا چند نفر خانم هم هستند که در این کار مهارت زیادی دارند ودر عزا وعروسی اقدام به پخت نان در حجم بالا می نمایند.

انواع نان در اصقول عبارت است از :

۱-نان ساده

۲-نان روغنی

۳-کماچ

۴-روغن جوشی

۵-نان قلیف(کلمبه)

۶-نان مدل

۷-نان زردی

۸-نان پتیر یا فتیر

۹-نان ساج

۱۰-نان سیر موکی

۱۱-نان دم روباه

دنباله بانی

یکی از اصطلاحات رایج در اصقول "دنباله بانی "است.در هر خانه ی اصقول معمولا چند راس گوسفند-یک راس الاغ-یک یا چند راس گاو وتعدادی مرغ وخروس وجود دارد.وقتی تمام اعضای خانواده مجبور بودند چند روز به خارج از اصقول بروند مثل سفر زیارتی وسیاحتی ودیدار اقوام ویا هم بیماری باید کلید خانه را به یک نفر می دادند تا کار رسیدگی به حیوانات را انجام دهد که به او"دنباله بان " می گویند.معمولا افراد در پیدا کردن دنباله بان مشکل داشتند.چون دنباله بان باید علاوه به رسیدگی به حیوانات خود امور مربوط به شخص دیگر را هم انجام می داد.هم چنین احتمال وارد امدن خسارت مثل مردن گوسفندان وجود داشت.دنباله بان مجبور بود کارهای زیر را روزانه انجام دهد:

۱-بردن گوسفندان به چرا ودوشیدن شیر در فصل بهار وتابستان.ومراقبت از بره وبزغاله ها.

۲-آب دادن روزانه الاغ وگاو وهم چنین کاه وعلوفه دادن به آنها.

۳-آب ودانه دادن مرغ وخروس ها.

۴-آوردن علف برای گوسفندان.

۵- سرکشی شبانه از گوسفندان.

 

تقسیم املاک

مزارع کشاورزی اصقول از آب قنات مشروب می گردند.زمین های کشاورزی وباغات روستا خرده مالک هستند وشاید حداکثر مساحت هر قطعه زمین 500متر مربع باشد.بعد از فوت هر نفر زمین های کشاورزی بین ورثه تقسیم می گردد.مراحل تقسیم به این شرح است:

1-پیمایش زمین ها بوسیله مساح که در اصطلاح محلی "ورپیمودن"گفته می شود.

2-مشخص کردن چک ها.که با توجه به مساحت –موقعییت –فاصله از قنات –فاصله از جوی اصلی –کیفییت خاک انجام می شود وحساس ترین مرحله تقسیم می باشد.

3-قرعه کشی یا به اصطلاح محلی"چک کردن"

4-نوشتن صورت جلسه تقسیم یا"ترکه نامه"

وقتی تعداد ورثه زیاد باشد  کار تقسیم مشکل تر می شود.ساده ترین راه  که به آن "گدا بخش"می گویند به این صورت است  که هر زمین را جداگانه بین ورثه تقسیم کنند.که با عث خرد شدن مزارع شده وبهره وری را شدیدا کاهش می دهد.راه بهتر این است که زمین های موجود را براساس کیفییت وکمیت به چند دسته تقسیم نمایند وقرعه کشی انجام شود.معمولا بعد از تقسیم افراد اقدام به معاوضه حق السهم خود می نمایند.

در اصقول معمولا بعد از درگذشت پدر خانواده در صورت زنده بودن مادراملاک تقسیم نمی شود وتا زمان حیات مادر املاک در اختیار وی می باشد.در این حالت رضایت کلیه فرزندان شرط است در غیر این صورت مشکل شرعی وقانونی پیش می آید.اگرچه پدر در این خصوص وصیت کرده باشد.

یکی دیگر از مشکلات مرتبط با این بحث فروش حق الارث از ملک مشاع بدون رضایت واطلاع دیگر ورثه  باشد.که متاسفانه در بیشتر مواقع با تضیع حقوق دیگران می شود.

کف زدن

یکی از سرگرمی های مردم اصقول در مهمانی های شب های سرد پاییز و زمستان "کف زدن می باشد.برای این کار ریشه گیاهی که به "بیخ"مشهور است در آب می جوشانندوان را درون ظرف سفالی ریخته وبه هم می زنند .این عمل حدود ۳۰تا ۴۵ دقیقه ادامه دارد .آب کف کرده وبه مرور زمان سفت می شود.وقتی سفتی به حدی رسید که از قاشق جدا نشود روی بشقاب ریخته وروی ان مغز بادام یا گردو نرم شده وشکر ریخته ومیل می کنند

عکس تزیینی است واز سایت خراشاد گرفته شده است.عکاس ان آقای آرین پور می باشد

آموزش آشپزی2

آموزش آشپزی

قاتق عدس

مواد لازم

1-روغن زرد                 3قاشق

2-پیاز                            1عدد

3-عدس                  دو کور مشت

4-گوجه خشک نرم شده     دو قاشق

5-آرد گندم            یک کور مشت

پاتیل را روی شعله آتش می گذاریم و3قاشق روغن زرد داخل ان می ریزیم .پیاز را خرد کرده داخل روغن ریخته وبعداز چند لحظه آرد را اضافه می کنیم وتف می دهیم.وسپس گوجه خشک را اضافه می کنیم .بعد از تف خوردن این مواد 4 آبخوری آب اضافه می کنیم.وبه هم می زنیم .بعد از جوش آمدن آب عدس ها را اضافه کرده وشعله را کم می کنیم تا بپزد.بعد از اماده شدن ان را در کاسه ریخته ونان را داخل کاسه ریز کرده ومیل می کنیم.

 

 

نان محلی اصقول

 

خمیر کردن آرد با روغن -زردچوبه و ادویه جات

 

گرده کردن خمیر

 

پخت نان در تنور

آداب و رسوم نوروز در اصقول

از جمله اداب و رسوم نوروز در اصقول می توان موارد ذیل را نام برد:

۱-خانه تکانی وشستن فرش ها.

۲-گذاشتن تخم مرغ روی آیینه که معتقد بودند هنگام تحویل سال می چرخد.

۳-هدیه بردن داماد جهت خانواده عروس در اولین عید نوروز که معمولا برنج روغن وقند است.

۴-پختن برنج و رشته در شب عید.

۵-دید وبازدید مخصوصا از بزرگان فامیل.

ضرب المثل های رایج در اصقول

۱-خر ره بار کو کشکو در بار کو(خر را بار کن کشکها را روی چراغ بگذار)برای بیان اولویت انجام هر کار گفته می شود.

۲-عروس عروسی داره داماد خبر ندارد.

۳-سوزنه ور خو جولدوز ور مردم(یک سوزن به خودت بزن بعد جوالدور را به مردم).

 

آداب و رسوم مربوط به درگذشتگان در اصقول

وقتی کسی در اصقول دار فانی را وداع می کنداهالی جهت تسلیت به منزل صاحبان عزا مراجعه کرده وبعد هم با شرکت کلیه اهالی مراسم تشیع وتدفین انجام می شود.وچند شب متوالی مراسم ختم قرآن برگزار میشود.صاحبان عزا تا چهلم هر روز بعد از ظهر سر قبر متوفی می روند.در سومین روز درگذشت متوفی مراسم ترحیم به صرف نهار با دعوت اهالی اصقول و روستاهای مجاور بر گزار می شود.

در اولین برات نان معروف به روغن جوشی تهیه و توزیع می شود.اولین عید قربان بعد از درگذشت افراد اهالی جلومنزلش تجمع کرده و جهت شادی روح او فاتحه می خوانند.روز عاشورا هم در مراسم علم گردانی یاد میت با قرائت فاتحه گرامی داشته می شود.مراسم چهلم و سالگرد هم با برگزاری مراسم ختم قران گرامی داشته می شود.

اهالی اصقول در بعد از ظهر روز چهاردهم شعبان که به "برات" مشهور است سر قبر اموات خود حاضر شده و باتوزیع خرماو میوه و......یاد انها را گرامی می دارند.

در مناسبتهای مختلف از جمله ایام عاشورا و دهه آخر صفر وماه شعبان هم از طرف بازماندگان مراسم ختم قرآن برگزار می شود.

اللهم اغفر لنا و لوالدیناو لوالدین والدینا و جمیع المومنین و المسلمین....

حضور اهالی در قبرستان در عصر عاشورا سال۸۶

آرادب و سوم (قسمت اول)

در این روستا آداب و رسوم خاصی از قدیم وجود داشته است.از جمله مراسم عروسی سنتی به شرح ذیل برگزار می شود.

عصر روز اول نوازندگان ساز ودهل وارد روستا شده است وبا اجرای رقص عروسی شروع می شود.شب اول به حنابندان مشهور است .که دست وپا عروس و داماد را حنا می بندند و عروس را شب به حمام می برند.مراسم رقص تا پاسی از شب ادامه دارد.صبح روز بعد نیز از صبح تا ظهر رقص و آواز در میدان روستا تا باغات روستا انجام می شود . نهار مردم خانه پدر عروس دعوت هستندو با ابگوشت از آنها پذیرایی می شود.بعد از ظهر هدایا داماد را به خانه عروس می برند ولباسهای داماد و وسایل دیگر را از خانه عروس به حمام برده و داماد  استحمام می کند. لباس های داماد را با سلا م وصلوات  یکی از بزرگان فامیل به او می پوشاند وداماد با همه روبوسی می کند و با رقص و اواز به طرف خانه عروس حرکت می کنند.رو سر داماد نقل ونبات وگاهی سکه پول می ریزند.در خانه عروس داماد را روی تخت می گذارند و از مردم با شیرینی پذیرایی می کنند.شب مردم خانه داماد دعوت هستند و با چلو خورش قیمه پذیرایی می شوند. مراسم رقص تا نصف شب دوم که به عروس کشان معروف است ادامه دارد و نصف شب به خانه عروس می روند و عروس پشت سر داماد به طرف خانه داماد حرکت می کنند.در بین راه به صورت متناوب سلام وصلوات وخواندن شهر معروف "بلغ العلی بکماله....."ومحمد یا محمد یا محمد ......و رقص و اواز انجام می شود.معمولا جلو خانه داماد گوسفندی را قربانی می کنند.زنان همراه داماد وعروس به خانه داماد رفته و رقص و شادی زنانه برگزار می شود.و به هم عروس وداماد زندگی خود را آغاز می کنند.صبح روز بعد مردم برای تبریک به خانه داماد می روند.اخرین مرحله عروسی جهیز کشان است که جهیزیه عروس را به خانه داماد می برند.در ماه اول زندگی عروس و داماد از طرف اقوام و خویشان به نهار یا شام دعوت می شوند.

در حاشیه عروسی:

۱-رسم است داماد برای مادر زن ومادر بزرگ زن و خواهرزنان خود کفش هدیه ببرد.

۲-گاهی عروس از رفتن به داخل خانه داماد خوداری و پدر داماد و یاخودش هدیه ای به اومی دهند.

۳-صبح روز عروسی (روز دوم)داماد اصطلاحا به دستبوس پدر زنش می رود و هدیه می گیرد.

۴-در قدیم مهریه زنان علاوه بر وجه نقد وطلا شامل آب و زمین ِظروف مسی-قالی دستباف-گوسفند و گاو-هم بوده است .

۵-ساخت منزل جهت داماد بر عهده پدر داماد بوده و فرزند کوچکتر معمولا در منزل پدرش زندگی خود را آغاز می کند.

۶-هنگام ورود عروس به خانه بخت   عروس و دامادفرزند کوچک یکی از اقوام را بغل کرده و داماد به او هدیه می دهد.

۷-رقص معمولا به صورت دسته جمعی و با حرکات موزون بر گزار می شود.

۸-در شب عروسی یک  یا چند نفر "شب بازی  "یا به اصطلاح امروزی تئاتر بازی می کنند.