اصقول

 امام حسن بن علی عسكری - علیه السلام- یازدهمین امام شیعیان است. بنا به روایت مورخان، آن حضرت در ربیع الثانی، روز دهم¹ یا هشتم² یا چهارم³ ، سال 232 (و به نقل خطیب⁴ سال 231) چشم به جهان گشود و 28 سال زندگی كرد.⁵ ابن خلّكان تولد ایشان را روز پنجشنبه یكی از ماههای سال 231 دانسته و قول دیگری را نیز كه ششم ربیع الآخر سال 232 می‌باشد، نقل كرده است.⁶ مسعودی سن آن حضرت را به هنگام شهادت 29 سال دانسته است.⁷
بنابراین او باید تولد آن حضرت در سال 231 را معتبر بداند. نیز مورد اتفاق مورخان است كه رحلت امام عسكری - علیه السلام - در هشتم ربیع الاول از سال 260 اتفاق افتاده است؛⁸ گرچه برخی جمادی الاولی آن سال نیز به عنوان قولی دیگر نقل كرده‌اند.⁹ از آنجا كه رحلت امام هادی - علیه السلام - در سال 254 رخ داده، طبعا دوران امامت حضرت عسكری - علیه السلام - طبق روایت شیخ مفید، شش سال¹⁰ و بر اساس گفته سعد بن عبدالله پنج سال و هشت ماه بوده است.¹¹
درباره نام مادر آن حضرت كه «ام ولد» بوده، گزارشهای مختلفی وجود دارد. در برخی از مصادر، نام آن بانو، «حدیث» یا «حدیثه» آمده و برخی دیگر نامش را «سوسن»¹² و «عسفان»¹³ یاد كرده‌ اند.
صاحب «عیون المعجزات» نام صحیح او را «سلیل» دانسته و با عبارت «كانت من العارفات الصالحات» وی را ستوده است.¹⁴
القاب خود آن بزرگوار را «الصّامت»، «الهادی»، «الرفیق»، «الزّكی» و «النّقی» ذكر كرده‌ اند؛ برخی از مورخان لقب «الخالص» را هم بر القاب آن حضرت افزوده‌ اند. «ابن الرضا» عنوانی است كه امام جواد و امام عسكری - علیهم السلام- هر دو به آن شهرت یافته‌ اند.¹⁵ چنان كه امام هادی - علیه السلام - و امام عسكری - علیه السلام - به لقب عسكریین معروف شده‌ اند.
گفتنی است كه عسكر عنوان نامشهوری برای سامرا بوده است. نقش انگشتری امام عسگری - علیه السلام - به دو صورت «سبحان من له مقالید السموات والارض»¹⁶ و «ان الله شهید» ذكر شده است.¹⁷
احمد بن عبیدالله بن خاقان مشخصات ظاهری آن بزرگوار را چنین وصف كرده است: داری چشمانی سیاه، قامتی نیكو، صورتی زیبا و بدنی موزون.